Trzy typy rotametrów – który wybrać?
Gdzie najlepiej sprawdzą się modele szklane, tworzywowe i metalowe?
Wybór odpowiedniego urządzenia do pomiaru przepływu cieczy lub gazu to kluczowa decyzja rzutująca na bezpieczeństwo i wydajność całej instalacji.
Rotametry, znane w branży również jako przepływomierze pływakowe o zmiennym przekroju, od lat pozostają jednym z najbardziej niezawodnych i przystępnych cenowo rozwiązań. Choć sama zasada ich działania jest prosta, to materiał, z którego wykonana jest rura pomiarowa, fundamentalnie zmienia możliwości i zastosowanie urządzenia.
Szkło borokrzemowe, nowoczesne tworzywa sztuczne (np. PVC, Trogamid) czy może stal nierdzewna? Błędny dobór rotametru do ciśnienia, temperatury lub agresywności chemicznej medium może skutkować awarią i kosztownym przestojem na linii produkcyjnej.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różnią się poszczególne rodzaje przepływomierzy pływakowych i podpowiadamy, jaki materiał sprawdzi się najlepiej w Twoich warunkach przemysłowych.
Rotametry szklane dla gazów i cieczy – klasyka z doskonałą widocznością i sterylnością
Rotametry ze szklaną rurą pomiarową (najczęściej wykonaną ze szkła borokrzemowego) to najpopularniejsze rozwiązanie w aplikacjach, gdzie kluczowa jest bezpośrednia, wizualna kontrola mierzonego medium. Pływak porusza się wewnątrz przezroczystej, szklanej rury, na którą naniesiona jest skala. Szkło borokrzemowe jest materiałem odpornym chemicznie i nie ulega zmatowieniu z czasem, co jest kluczowe przy długotrwałej eksploatacji. Często, rotametry szklane wyposażone są w metalowe ramy lub obudowy ochronne, aby dodatkowo zabezpieczyć szkło przed zewnętrznym uszkodzeniem mechanicznym.
Rotametry szklane najlepiej sprawdzają się w następujących warunkach:
- Niskie ciśnienie i temperatura: Szkło ma swoje ograniczenia wytrzymałościowe. Zazwyczaj stosuje się je w instalacjach, gdzie ciśnienie nie przekracza 10-15 barów, a temperatura oscyluje w granicach do 100°C (choć zależy to od zastosowanych uszczelnień).
- Media neutralne i lekko agresywne: Szkło borokrzemowe jest bardzo odporne chemicznie, z wyjątkiem kwasu fluorowodorowego i mocnych zasad w wysokich temperaturach.
- Potrzeba bezpośredniej obserwacji: szklana, przezroczysta rura pomiarowa umożliwia bieżącą ocenę koloru, czystości i ewentualnego zapienienia medium.
Główne zastosowania rotametrów szklanych
Laboratoria, instalacje badawcze, palniki gazowe, branża spożywcza i farmaceutyczna, proste instalacje dozujące.
Dlaczego rotametry szklane są dobre dla warunków sterylnych, np. w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym?
- Całkowita obojętność chemiczna (brak wpływu na smak i zapach)
Szkło jest materiałem w pełni neutralnym. Nie wchodzi w reakcje chemiczne z produktami spożywczymi – od kwaśnych soków owocowych i koncentratów, przez mleko, aż po alkohole. Dzięki temu nie ma absolutnie żadnego ryzyka, że materiał przepływomierza zmieni właściwości takie jak smak, zapach czy barwę gotowego produktu. - Wysoki poziom higieny (brak porowatości)
Powierzchnia szkła jest idealnie gładka i nieporowata. Oznacza to, że resztki produktu, osady organiczne czy bakterie nie mają punktów zaczepienia. Znacznie zmniejsza to ryzyko krzyżowego zanieczyszczenia kolejnych partii produktu. - Ciągła kontrola wizualna jakości
W produkcji żywności czy napojów ważne jest nie tylko to, ile płynie, ale też jak to wygląda. Przezroczysta, szklana rura pozwala operatorowi na pierwszy rzut oka ocenić, czy w medium nie pojawiły się niepożądane pęcherzyki powietrza, zmętnienie, zmiana koloru czy zanieczyszczenia stałe. - Odporność na agresywne mycie (systemy CIP/SIP)
Instalacje spożywcze są regularnie sterylizowane i czyszczone na miejscu za pomocą gorących, agresywnych kwasów i zasad. Wiele tworzyw sztucznych pod wpływem takiej chemii i wysokiej temperatury z czasem matowieje, pęka lub odkształca się. Szkło borokrzemowe znosi te procedury bez najmniejszego problemu.
W ofercie posiadamy rotametr szklany dla wody pitnej, z certyfikatem NIZP-PZH PIB oraz inne, do standardowych zastosowań:
Rotametry z tworzyw sztucznych: Wytrzymałość i ekonomia
Tworzywa sztuczne (takie jak akryl, PVC, poliwęglan, polisulfon czy Trogamid) zrewolucjonizowały rynek przepływomierzy. Oferują one dobrą widoczność (podobnie jak szkło), ale są znacznie bardziej odporne na uderzenia mechaniczne i pęknięcia. Z tych względów, rotametry tworzywowe to najczęściej spotykane urządzenia w instalacjach wodnych.
Rotametry tworzywowe – najlepiej sprawdzą się w warunkach:
- Umiarkowane parametry procesowe
Podobnie jak szkło, tworzywa sztuczne nie nadają się do ekstremalnych ciśnień i temperatur, dlatego pracują przeważnie w warunkach „standardowych” zazwyczaj maks. 60 – 100°C w zależności od materiału. - Instalacje uzdatniania wody
Rotametry z PVC czy akrylu to absolutny standard w stacjach odwróconej osmozy (RO), basenach czy oczyszczalniach ścieków. - Środowiska korozyjne (zewnętrzne)
Brak metalowych obudów sprawia, że są one odporne na rdzę w wilgotnych środowiskach hal produkcyjnych.
Główne zastosowania rotametrów tworzywowych:
Gospodarka wodno-ściekowa i systemy filtracji:
W instalacjach uzdatniania wody rotametry tworzywowe (najczęściej z PVC, akrylu lub Trogamidu) to absolutny monopolista. Wynika to z kilku kluczowych czynników procesowych i ekonomicznych:
- Odporność na ciągły kontakt z wodą (brak korozji): W przeciwieństwie do elementów metalowych, tworzywa sztuczne nie ulegają korozji wodnej, utlenianiu ani nie wchodzą w reakcje z popularnymi środkami dezynfekującymi (np. chlorem czy ozonem w niskich stężeniach).
- Niski koszt przy aplikacjach wielopunktowych: Rozbudowane systemy filtracji wymagają monitorowania przepływu na wielu nitkach jednocześnie. Zastosowanie drogich rotametrów stalowych wywindowałoby koszty budowy stacji do absurdalnych poziomów. Tworzywa zapewniają tu optymalny stosunek ceny do jakości.
- Brak zjawiska odkładania się kamienia i biofilmu: Wewnętrzne ścianki rur z tworzyw sztucznych są idealnie gładkie. Utrudnia to osadzanie się kamienia kotłowego oraz namnażanie się biofilmu (bakterii i glonów), co znacząco wydłuża czas między przerwami serwisowymi.
OEM:
Firmy budujące seryjne urządzenia (np. myjnie przemysłowe, wytwornice ozonu, schładzacze – chillery, systemy dozujące) mają bardzo specyficzne wymagania zakupowe i montażowe. Co stanowi dodatkowy atut dla tego typu zastosowań?
- Standaryzacja i powtarzalność
Rotametry tworzywowe są produkowane metodą wtryskową, co gwarantuje idealną powtarzalność wymiarów. Ułatwia to projektowanie powtarzalnych urządzeń seryjnych. - Niska waga i łatwość montażu
Tworzywo jest lekkie. Wiele modeli jest zaprojektowanych z myślą o montażu panelowym – idealnie wpasowują się w szafy sterownicze czy obudowy maszyn, podnosząc estetykę gotowego produktu OEM.
W swojej ofercie posiadamy rotametry tworzywowe dla wody pitnej (z certyfikatem NIZP-PZH PIB) oraz standardowych zastosowań:
Rotametry metalowe: urządzenia do zadań specjalnych
Gdy warunki na instalacji stają się ekstremalne, szkło i tworzywa sztuczne muszą ustąpić miejsca stali nierdzewnej lub specjalnym stopom (np. Hastelloy). Ponieważ metalowa rura jest nieprzezroczysta, pozycję pływaka odczytuje się za pomocą sprzężenia magnetycznego, które przenosi ruch pływaka na wskazówkę w zewnętrznej obudowie.
acji, jest oczywiście przepływ. Aby mieć pewność, że przepływ ścieków jest mierzony prawidłowo i dokładnie, zarówno narzędzia pomiarowe, jak i kompletne instalacje przechodzą proces weryfikacyjny i są zatwierdzane w ramach procesu MCERTS.
Rotametry metalowe są najlepsze w warunkach:
- Wysokie ciśnienie i temperatura: Metalowe rotametry mogą pracować przy ciśnieniach rzędu kilkuset barów i temperaturach przekraczających 300 – 400°C.
- Niebezpieczne, toksyczne lub agresywne media: Solidna, metalowa konstrukcja gwarantuje szczelność i bezpieczeństwo obsługi. Nawet w przypadku awarii instalacji, ryzyko pęknięcia rury pomiarowej jest bliskie zeru.
- Gęste i nieprzezroczyste ciecze: Ponieważ odczyt realizowany jest magnetycznie, mętność lub całkowity brak przezroczystości medium (np. szlamy, oleje termalne) nie stanowi problemu.
- Automatyka procesowa: Rotametry opancerzone łatwo wyposażyć w przetworniki z sygnałem 4-20 mA, protokoły HART czy Profibus, co ułatwia integrację z systemami sterowania (DCS/PLC).
W ofercie posiadamy rotametr metalowy dla wody pitnej (certyfikat NIZP-PZH PIB) oraz inne, do standardowych zastosowań:
W ofercie posiadamy rotametr metalowy dla wody pitnej (certyfikat NIZP-PZH PIB) oraz inne, do standardowych zastosowań:
-
Rotametry metalowe serii SC250 / SM250: Przeznaczone do pomiaru większych przepływów cieczy, gazów i pary wodnej (zakres średnic od DN15 do DN150). Charakteryzują się bardzo wytrzymałą konstrukcją, dzięki czemu doskonale radzą sobie w ekstremalnych warunkach ciśnieniowych i temperaturowych oraz przy pracy z agresywnymi mediami (kwasy, zasady, rozpuszczalniki). Występują również w wykonaniach przeciwwybuchowych (certyfikaty ATEX i IECEx) dla stref zagrożonych wybuchem. Modele te można z łatwością wyposażyć w przetworniki z wyjściem 4-20 mA, protokół HART, a także wyłączniki krańcowe.
-
Rotametry metalowe serii M21: Kompaktowe urządzenia w całości wykonane ze stali nierdzewnej, stworzone specjalnie do pomiaru małych i bardzo niskich przepływów cieczy, gazów oraz pary (np. w laboratoriach, palnikach gazowych czy do dozowania chemii). Standardowo posiadają wbudowany precyzyjny zawór iglicowy ułatwiający regulację strumienia oraz możliwość montażu indukcyjnych czujników alarmowych.
-
Wersje specjalne: Urządzenia można dostosować do bardzo trudnych aplikacji, dobierając odpowiednie materiały wykonania rury pomiarowej i pływaka (np. tytan, Hastelloy C, PTFE, PP, PVC), co zapewnia maksymalną żywotność w kontakcie z silnie żrącymi chemikaliami.
Wciąż nie wiesz, które urządzenie sprawdzi się w Twojej instalacji?
Zadzwoń do nas lub napisz!
Add comment
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.